M. Floor
Persoonlijk relaas uit Israël
Jezus huilde om Jeruzalem

Er is op het ogenblik een discussie gaande over de Israël-theologie van de PKN. Meta Floor werkt op het ogenblik in Jeruzalem en vertelt over haar persoonlijke ervaringen daar.

Met dikke verfklodders staat het op de muur tussen Bethlehem en Jeruzalem: "Jesus wept for Jerusalem". Jezus huilde om Jeruzalem. Deze woorden hebben een bijzondere betekenis voor me gekregen, nu ik (opnieuw) in Jeruzalem woon en werk. Graag deel ik enkele van mijn indrukken en ervaringen met u, verrijkend en verwarrend soms.

In het volgende nummer van Confessioneel volgt een reactie van dr. H.C. van der Meulen.

In Israël (inclusief Jeruzalem en de West-bank) woont een zeer kleine groep Palestijnse Christenen, zo'n 60.000 gelovigen. De meeste van hen zijn lid van de Grieks-Katholieke Kerk of de Grieks Orthodoxe Kerk. Beide kerken hebben een vaste iturgie en zijn sterk op het Nieuwe Testament georiënteerd.
Deze Christologische focus zie ik terug in mijn werk bij Sabeel, een klein Palestijns theologisch instituut in Oost-Jeruzalem. Steeds weer is de kernvraag: 'Wij hebben God leren kennen in Jezus Christus. Wat betekent dit voor ons geloof en voor ons dagelijks handelen?'.

Bijbelstudie
Twee keer in de week houden we als team een Bijbelstudie met elkaar, waar ook gasten van harte welkom zijn. Steeds wordt de verbinding gelegd tussen het Bijbelgedeelte en het leven van alledag. Regelmatig komt dan ook aan de orde hoe ieder reageert op onrecht, op afwijzing en vernedering. Zo vertelt een jonge man die hier vrijwilligerswerk doet: "Ik word zo vaak vernederd bij de checkpoints, geslagen om niets. Het is dan zo menselijk om boos te worden, want het is zo onrechtvaardig wat er gebeurt. Ik vind het oneerlijk. En dan is het de kunst om lief te hebben, om geen kwaad met kwaad te vergelden. Ook al weet ik dat de soldaat op dat moment ongelijk heeft. Ik wil dan reageren met liefde, met rust, met eerlijkheid. Dat is de enige manier om de spiraal van geweld te doorbreken."

Factor
In deze omgeving is religie voor veel mensen van grote betekenis. Bovendien lijkt zij vaak een belangrijke factor te zijn in de instandhouding van het conflict. Het is dan ook een spannende vraag in hoeverre religie een bijdrage zou kunnen leveren aan de oplossing van het conflict.
Naim Ateek, directeur van Sabeel, benadrukt dat tot nu toe het jodendom, het Christendom en de Islam hebben gefaald. Ze lijken meer een onderdeel van het probleem te zijn dan van de oplossing.

Hij roept dan ook op om met elkaar in gesprek te gaan over de vragen "Wat is het hart van ons geloof?" en "Wat is ons beeld van God. Is God niet een God van vrede, gerechtigheid en verzoening?" Betekent dat niet dat God geweld afwijst? En betekent dit ook niet dat we de ander, met een andere cultuur en andere religie, kunnen en moeten zien als medemens en schepsel van God?

Hoop
Nora, mijn collega, vraagt me regelmatig of ik 'tekenen van hoop' zie. Dit is typerend voor het werk hier. Niet de schijnbare uitzichtloosheid van de situatie wordt benadrukt, maar de tekenen van hoop die zichtbaar zijn. Zo was ik kortgeleden op een ontmoetingsdag voor vrouwen uit Jeruzalem en de Palestijnse gebieden. Op deze dag werden vrouwen niet benaderd als 'hulpeloze slachtoffers van oorlog en geweld', maar aangesproken op hun vermogen om een actieve rol te spelen in hun eigen omgeving.

Zo ging één van de lezingen over Maria, in wie veel vrouwen zich herkennen. Hoe moet het voor een moeder zijn om haar zoon te zien lijden? Hoe ga je hier als moeder mee om? Dit is voor veel vrouwen dagelijkse praktijk. De reacties uit de groep waren soms heel praktisch van aard: "Kunnen jullie ons vanuit Sabeel handvatten geven hoe we in waardigheid een checkpoint kunnen passeren? Zonder ons vernederd te voelen en passief te ondergaan wat er gebeurt?"

Ontferming
Van Jezus lezen we dat Hij met innerlijke ontferming bewogen is om de stad Jeruzalem, om de mensen die daar wonen. Van Jezus leer ik dat wij geroepen zijn om vrede te stichten. Ik leer ook van Hem dat Hij niemand uitsluit. Dat we niet op deze wereld zijn om onze rechten op te eisen, maar dat we aan ieder mens iets mogen laten zien van de liefde van God.

Net zoals Palestijnse Christenen zich 'mensen van de weg' noemen, ben ook ik op weg. Op deze weg komen er allerlei vragen op me af: Wat betekent het in deze context dat Jezus ons leert om vredestichters te zijn? Wat betekent het als de profeten het volk oproepen om recht en gerechtigheid na te streven? Wat betekent het om een uitverkoren volk te zijn, voor Joden, voor christenen? Wat betekent het om wereldwijd lichaam van Christus te zijn, om verbonden te zijn met broeders en zusters wereldwijd?

Voor mij betekent dit laatste dat ik met hen woon en werk, dat ik hun twijfels, vragen en pijn zie. Ik luister en leer van deze broeders en zusters, die in hun moeilijke situatie het geloof niet verliezen maar proberen om navolgers van Christus te zijn.

Confessioneel - 119e jaargang nr. 17-27 September 2007