Kairos

Het is moedig dat de PKN zich uitspreekt over het Israëlisch-Palestijnse conflict, vindt theoloog en Israëlkenner Johan M. Snoek. Maar de kerk moet zich niet emotioneel laten chanteren.
De negentigjarige Johan Snoek publiceerde onlangs het boek ’Joodse en Palestijnse tranen’. Het behandelt eigenlijk twee onderwerpen: de opstelling van de kerken in de Tweede Wereldoorlog en het huidige conflict tussen Israël en de Palestijnen.

Lees meer: ’Met een schuldbewuste houding doet de PKN zichzelf tekort’ en Joodse en Palestijnse tranen

Onder auspiciën van The Rights Forum maakt oud-premier Dries van Agt momenteel een reis door Israël en Palestina met een groep oud-politici en internationaal juristen.

Lees meer: Met Van Agt naar de bedoeïenen en Den Haag, durf Israël nu eens echt aan te pakken

De theolooog Marcel Poorthuis, medewerker van de Katholieke Raad voor Israël, schreef een uitvoerig artikel over Wat ging er verkeerd met Israël en de Palestijnen? Daarin besteedt hij - met zowel forse kritiek als ook bijval - de nodige aandacht aan Dries van Agt en zijn boek.
Ten onrechte stelt Poorthuis dat Van Agt het bestaansrecht van Israël in twijfel zou trekken. Maar even verder komt hij dicht bij Van Agt te staan als hij de partij van Avigdor Lieberman, minister van buitenlandse zaken, 'racistisch' noemt en de Israëlische kolonisten ziet als 'de gevaarlijkste tegenstanders van het vredesproces'. Ook vreest Poorthuis dat Van Agt gelijk heeft als hij laat zien "dat Israël voortdurend afspraken heeft geschonden en tegen juridische verplichtingen in gaat."

Lees meer: Wat ging er verkeerd met Israël en de Palestijnen?

Stel Nederland is bezet ...

In Israël draait alles om slachtofferschap, wraak en heldendom, waardoor het humanisme geen kans krijgt, aldus Avraham Burg, voormalig voorzitter van de Israëlische Knesset . "Israël zit gevangen in een zelfgebouwde gevangenis van angst, pijn en trauma’s, die onze leiders, de deur nauwlettend dichthoudend, zorgvuldig cultiveren."

Lees meer: Israël is een zelfgebouwde gevangenis

In discussies over het Israëlisch-Palestijnse conflict wordt vaak door joodse woordvoerders of anderen gesproken over wat 'dé joden' wel niet zouden vinden of voelen. Niet zelden is dat een ideologisch gebruik van 'de joden', alsof die allemaal hetzelfde zouden denken. Het tegendeel is waar, ook in Nederland, zoals blijkt in reacties op het kairos-document (zie mijn kairos-pagina). Rabbijn Evers, bijvoorbeeld, kan zich niet opwerpen als 'de vertegenwoordiger' van 'dé joden' in Nederland.

In het Trouw-artikel van Arie Kuiper (zie hieronder), over De zionistische droom, zie je hetzelfde misbruik van 'de joden' wanneer hij schrijft dat Dries van Agt "door de Joden diep wordt gewantrouwd". Jaap Hamburger, voorzitter van Een Ander Joods Geluid (en een jood die geen wantrouwen heeft tegen Van Agt), reageert daarop.

Lees meer: Dries van Agt, joden en wantrouwen

Arie Kuiper, hoofdredacteur van het voormalige weekblad De Tijd, heeft weinig sympathie voor Dries van Agt en zijn boek. Maar eigenlijk heeft hij alle reden zich bij Van Agt aan te sluiten, zo zou je denken. Want ook Kuiper vindt de Israëlische bezetting van de Westbank 'een enorme blunder' die kan leiden tot 'zelfmoord van Israël'. "Het is nog steeds overduidelijk dat er maar één oplossing is: Israël moet de bezette gebieden ontruimen en terugkeren naar de grenzen die bestonden van 1949 tot 1967. Jeruzalem moet worden verdeeld." aldus Kuiper in een artikel in Trouw.

Maar tussen Kuiper en Van Agt is er misschien toch een belangrijk verschil. Van Agt baseert zich consequent op het internationaal recht als de enige garantie voor een veilig bestaan van Israëli's èn Palestijnen; terwijl Kuiper vooral bezorgd is over het voortbestaan van Israël en de zionistische droom, en zich minder druk maakt over het voortbestaan van de Palestijnen.

Lees meer: De zionistische droom en The Rights Forum

In De Waarheidsvriend, het weekblad van De Gereformeerde Bond, een behoudende richting binnen de PKN, staat een uitvoerige bespreking van Dries van Agts Een schreeuw om recht door ir. Jan van der Graaf, voormalig algemeen secretaris van de Gereformeerde Bond. Daarin worden Van Agt en zijn boek hartgrondig maar niet deskundig afgekraakt, en bagatelliseert Van der Graaf met wat losse opmerkingen de Israëlische bezetting.

Interessant is wel één punt. Terecht merkt Van der Graaf op dat Van Agt zich in belangrijke mate baseert op de zgn. 'new historians' (nieuwe historici), een groep internationaal gerenommeerde Israëlische historici, de eersten van dat niveau, die vraagtekens plaatsen bij de traditionele zionistische geschiedschrijving van Israël. Bekende namen uit deze groep zijn: Benny Morris, Ilan Pappe, Tom Segev en Avi Shlaim.
Van der Graaf bevestigt zo onbedoeld de wetenschappelijke kwaliteit van Van Agts boek. Maar omdat de 'nieuwe historici' niet in zijn straatje passen, typeert Van der Graaf hen als historici "van Arabische zijde en hier en daar van Joodse zijde", - terwijl het in werkelijkheid alleen gaat om Israëlische historici. Van Der Graaf zit er blijkbaar mee in z'n maag dat erkende Israëlische historici (en veel andere Joden) niet passen in zijn zionistische 'liefde voor Israël'; die moeten dus genegeerd worden of gediskwalificeerd als 'Arabisch'. Hoe ver gaat zijn liefde voor Israël eigenlijk?

Lees meer: Van Agt maakt reuzenzwaai     Boekentip: The iron wall, van Avi Shlaim (zo'n 'nieuwe historicus')

"Wat The Rights Forum nastreeft is glashelder: een rechtvaardig Midden-Oostenbeleid. Toch doen sommigen hun best de doelstelling van onze nieuwe stichting in een kwaad daglicht te stellen."

Lees meer: Reactie op artikel Alinda van der Veen (RD 4-1-2010)

Na een lange voorbereidingstijd werd op 10 december, de Dag van de Mensenrechten, The Rights Forum gepresenteerd, een nieuwe stichting die zich inzet voor een rechtvaardig Midden-Oosten beleid. De stichting is opgericht op initiatief van oud-premier Dries van Agt, en wordt bijgestaan door een Raad van Advies waarvan prominenten uit politiek en wetenschap deel uitmaken.

Leden van de Raad van Advies zijn Frans Andriessen, Laurens Jan Brinkhorst, Hans van den Broek, Hedy d’Ancona, Tineke Lodders, Hans van Mierlo en Klaas de Vries. Daarnaast de rechtsgeleerden Pieter Bekker, Cees Flinterman, Pieter Kooijmans, André Nollkaemper, Nico Schrijver, Paul de Waart en Liesbeth Zegveld, alsmede oud-CNV voorzitter Doekle Terpstra en Jan Schoonenboom, voormalig raadslid van de WRR.
Enkele plaatsen van het bestuur worden later bezet, maar het is qua achtergrond al breed samengesteld, en ik maak er zelf ook deel vanuit.

Lees meer: Oud-politici steunen Van Agt in strijd voor rechten Palestijnen en Taboe op kritiek op Israël is doorbroken (Hans van den Broek)
En als u na 5 december nog wat geld over hebt voor een goed doel, klik dan hier: donatie

Op de besloten PKN-conferentie over het Midden-Oosten conflict zijn de diverse deelnemers "in goede sfeer" tot overeenstemming gekomen, aldus een persbericht op de PKN-site. "Er is geen tegenstelling meer, maar een gedeeld besef van urgentie."

Maar op het weblog van collega Johan van den Berg, één van de deelnemers, lezen we heel wat anders: "Er zijn op de conferentie veel zinvolle dingen gezegd. Toch werd bij veel aanwezigen de onvrede over het achterwege blijven van concrete stappen van de PKN steeds groter. Hoewel de PKN in de IP-nota zegt ook richting overheden te willen opkomen voor het internationaal recht, is daar de afgelopen anderhalf jaar niets concreets mee gedaan. [...]
Van die onvrede over concrete daadkracht van de PKN als consequentie van de eigen IP-nota is in het persbericht op de PKN-website niets terug te vinden. Wel wordt het woord "urgentie" genoemd, maar dat er ook nu nog (grote) tegenstellingen zijn op dit punt, wordt naar mijn mening wel erg onder het vloerkleed geveegd."

Lees meer: Mag het ietsje meer zijn? Zie ook het weblog van Jan Willem Stam

Vrijdag 30 oktober werd in het Landelijk Dienstencentrum van de PKN de jaarlijkse Sabeel-conferentie gehouden, in samenwerking met Kerk in Actie. De inleidingen en discussie gingen over 'Israël-theologie' en over de vraag of wij als kerken wel voldoende beseffen hoe urgent de uitzichtsloze positie is van het Palestijnse volk, - of we daarop wel adequaat reageren.
Aan de conferentie werd ook deelgenomen door twee leden van de Protestantse Raad voor Kerk en Israël, prof. Dineke Houtman en dr. André Drost, één van de sprekers. Door laatstgenoemde werd de bereidheidheid uitgesproken in de toekomst meer samenwerking te zoeken met Sabeel.

Bovendien werd unaniem besloten een brief te sturen naar het PKN-moderamen met een tweevoudige oproep: 1. Ondersteun als kerkleiding publiekelijk en veel duidelijker het primaat van het internationaal recht t.a.v. het midden-oosten conflict (zoals besloten in de IP-nota); en 2. doe meer om het open debat over het midden-oosten conflict in de gemeenten op gang te krijgen en te houden.

Hier: programma en foto's en Brief aan het PK-moderamen

Onlangs was ik op het CDA Partijcongres (zie de foto's). In de wandelgangen kreeg ik een brief uitgereikt, die is gericht aan de besturen en plaatselijke afdelingen van het CDA over het Midden-Oosten conflict. Uit die brief blijkt dat een groeiend aantal CDA-leden kritiek heeft op het beleid van de CDA fractie in de Tweede Kamer en van de CDA Minister van buitenlandse zaken, Maxim Verhagen. Een aantal van deze leden heeft zich verenigd in het 'CDA ledenberaad Midden-Oosten'. Zij vragen om open discussie binnen de partij en herformulering van het CDA beleid. Maar, aldus de briefschrijvers, het lijkt erop "dat in de partij de 'sense of urgency' ontbreekt om in dit dossier actie te ondernemen."

Een hoopvol teken, zo lijkt me, dat nu ook binnen het CDA discussie ontstaat over de eigen visie op het Midden-Oosten conflict, en over het beleid van de Nederlandse regering.
Lees: Brief aan de Besturen van de plaatselijke afdelingen van het CDA en Info over CDA ledenberaad Midden-Oosten

Foto: CDA minister Maxim Verhagen ontvangt Avigdor Lieberman, de extreem rechtse Israëlische minister van buitenlandse zaken (11 nov 09).

In een besloten bijeenkomst "met de benen op tafel bij het haardvuur" praat de PKN binnenkort over het midden-oosten conflict. Lees meer: PKN praat open èn besloten over Israël

Voorafgaand aan de Nederlandse Sabeel Studiedag verscheen een interview met Naïm Ateek, Palestijns theoloog en oprichter van Sabeel Internationaal. Lees meer: De onpopulaire boodschap van Naim Ateek en Jeruzalem is voor allen

Op de website van de PKN wordt momenteel reclame gemaakt voor de petitie 'Winkelrust', een actie van vier vakbonden. Die publieke ondersteuning door de PKN-leiding verbaast mij. Toen ik afgelopen mei aan het moderamen vroeg openlijk steun te betuigen aan het burgerinitiatief 'Sloop de muur', kreeg ik een brief waarin die steun werd afgewezen. Nadat het moderamen in die brief eerst beaamt dat alle partijen (dus ook Israël) gehouden zijn aan het internationaal recht, de VN-resoluties en de uitspraken van het Internationaal Gerechtshof (bijv. tegen de muur), gaat de brief als volgt verder:

"Desondanks zal het moderamen het burgerinitiatief 'Sloop de muur' niet publiekelijk ondersteunen of kerkleden oproepen om dat te doen. Het burgerinitiatief 'Sloop de muur' is een maatschappelijke coalitie om druk uit te oefenen op Tweede Kamer en overheid. Als kerk is het voor ons niet gebruikelijk dergelijke initiatieven direct te steunen. Dat deden we niet in het verleden en we hebben niet het voornemen dat in het heden of de toekomst wel te gaan doen." (curs. HV)

Nu zie ik graag gebeuren dat onze kerkleiding maatschappelijk en politiek meer naar buiten treedt; maar dan niet alleen bij onderwerpen als zondagsrust, maar ook ten gunste van mensen wier leven wordt vernield door een muur (en nog veel meer).
Mogen banner en weblink van Sloop de muur nu ook op de PKN-site? Ik zou zeggen: "Kom op collega's, sluit je deze keer eens aan bij Een Ander Joods Geluid, als nieuwe vertaling van 'onopgeefbaar verbonden'."

Hieronder schreef ik over de racistische Avigdor Lieberman, de Israëlische minister van buitenlandse zaken. De 'inkt' van dat stukje was nog niet droog, of ik kreeg bericht dat Lieberman en zijn onderminister Dannay Ayalon op 11 november Nederland zullen bezoeken. Ze ontmoeten minister Maxim Verhagen en zullen spreken op een besloten bijeenkomst van het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël (CIDI, zie deze uitnodiging). Het ontbreekt er nog maar aan dat ze door koningin Beatrix ontvangen worden.

Wat een blamage dat uitgerekend een Joodse organisatie als het CIDI, waar men zo alert is op antisemitisme, zo'n racistisch politicus een podium geeft. Of maakt het CIDI zich alleen druk om antisemitisme?

Eerder dit jaar heeft de PKN-leiding een brief gestuurd naar minister Hirsch Ballin waarin bezorgdheid wordt geuit over het toenemende antisemitisme en gevraagd wordt om passende maatregelen. Misschien dat het moderamen ook nu een brief kan sturen . . .

Lees ook: Lieberman zinspeelt op atoombom op Gaza (Jerusalem Post), Palestijnse gevangenen in de Rode Zee (Ha'aretz), Down with racism (Ha'aretz) en Bestook Lieberman (EAJG)

Ook als het om oorlogsmisdaden gaat blijft Nederland een 'vriend van Israël', zo bleek 16 oktober in de VN Mensenrechtenraad. Daar werd besloten het VN-rapport van de jurist Richard Goldstone over de Gaza-oorlog aan te nemen en door te sturen naar de VN Veiligheidsraad. In dat rapport wordt niet alleen Hamas maar vooral Israël beschuldigd van oorlogsmisdaden en mogelijk misdrijven tegen de menselijkheid. Slechts 6 van de 47 landen stemden tegen deze belangrijke belissing, maar wel beschamend dat Nederland één van die zes landen is.

Lees meer: Mensenrechtenraad steunt Goldstone (maar Nederland niet)

Wat er ook gebeurt, Nederland en minister Maxim Verhagen blijven 'vrienden van Israël'. Nog een voorbeeld: Toen in 2000 de extreem rechtse partij van Jörg Haider in de Oostenrijkse regering kwam, werd Oostenrijk door Europa in de ban gedaan. Nu Israël een racistische minister van buitenlandse zaken heeft in Avigdor Lieberman, die voorstelde Palestijnse gevangen in de Rode Zee te verdrinken, is Nederland nog steeds een hartelijke vriend van Israël.

Meta Floor in een indringende bijdrage op haar weblog n.a.v. een theologische conferentie in Bethlehem met Nederlandse inbreng:

"Zou het zo kunnen zijn dat door de theologie die momenteel binnen de PKN overheersend is, er opnieuw mensen worden onderdrukt?" [. . .] "Door één van de Nederlandse deelnemers wordt de opmerking gemaakt dat 'gerechtigheid' nooit uitgangspunt kan zijn in het conflict, omdat dit geen objectieve benadering zou zijn, maar juist slachtoffers creëert. Ik ben geschokt." [. . .] "Wat betekent het als de Protestantse Kerk Nederland zegt dat zij 'oog heeft voor Palestijnse christenen en hen wil ondersteunen' terwijl hier geen zichtbare actie aan verbonden wordt? Misschien moet dat prioriteit hebben, dat we als Protestantse Kerk Nederland eerst in de spiegel kijken en ons bewust worden van onze eigen houding en vooronderstellingen."

Lees meer: Bethlehem

Een gefundeerde weerlegging van Dries van Agt's boek Een schreeuw om recht heb ik nog niet gelezen, wel tendentieuze of beledigende reacties.
Op de website van collega Johan van den Berg (Ameide) zag ik deze cartoon (rechts) van het Nieuw Israëlitisch Weekblad (NIW), met Dries van Agt als kruisdragende Messias, en met dit onderschrift: "Eerst kraakte van Agt enkel onder Israël, nu wordt ook nog zijn boek afgekraakt."

Terecht schrijft Johan van den Berg: "Ik moet eerlijk zeggen dat ik het van wansmaak vind getuigen. Bovendien vind ik het een ondermaatse sneer naar het christendom, om niet te zeggen een belediging. Als er in een christelijk blad als het Christelijk Weekblad een soortgelijke cartoon met verwijzingen naar het jodendom geplaatst zou worden, dan was de joods-christelijke wereld te klein."

Voor wie denkt dat Van Agt overdrijft: lees eens de bijna verstopte weblogs van Kathinka Minzinga en Sjouke Bergsma (vrijwilligers van Kerkinactie in het kader van EAPPI, een programma van de Wereldraad van kerken)

Op 23 juli kreeg ik eindelijk een inhoudelijk antwoord op mijn vraag van 15 mei aan het PKN-moderamen of die het het burgerinitiatief Sloop de muur zou willen steunen. Kernelement van het antwoord is de uitdrukkelijke bevestiging van het moderamen - op basis van de IP-nota - dat alle partijen (dus ook Israël) gehouden zijn aan het internationaal recht, de VN-resoluties (zie belangrijke VN-resoluties op p. 16 van de IP-nota) en de uitspraken van het Internationaal Gerechtshof.

Het moderamen stelt nu expliciet, dat de synode zich door de IP-nota ook gesteld heeft achter de veroordeling door het Internationaal Gerechtshof van de muur (de zgn. veiligheidsbarrière) voor zover die gebouwd is op Palestijns gebied (het grootste deel; zie kaartje) waardoor Israël "delen van bezet gebied de facto annexeert en zo bij Israël trekt". Het moderamen kan zich verder voorstellen, aldus de brief, "dat een debat in de Tweede Kamer over de consequenties van deze uitspraak van het Internationaal Gerechtshof voor het Nederlandse buitenlands beleid, zin heeft."

Desalniettemin zal het moderamen het burgerinitiatief Sloop de muur niet publiekelijk ondersteunen, aldus de brief, omdat het moderamen zich nooit direct aansluit bij maatschappelijke initiatieven als deze. "Dat betekent niet dat we ons passief opstellen", schrijft het moderamen. Zo heeft PKN-scriba ds. Plaisier na zijn recente reis door Israël en de Palestijnse gebieden minister Verhagen opgeroepen te luisteren naar de Palestijnse christenen. Verder schakelt het moderamen Kerk in Actie en Kerk en Israël in om het nodige te doen. Aldus de brief.

Toch is de eigen daadkracht van het moderamen m.i. weinig overtuigend. Scriba Plaisier heeft na zijn reis benadrukt dat de Palestijnse christenen onze steun verdienen (al wordt in zijn reisverslag het door PKN en Kerk in Actie gesteunde Sabeel vreemd genoeg niet genoemd). Maar steunen we hen niet pas ècht door kerkelijke en politieke actie waartoe zij ons oproepen? Sinds de IP-nota heeft het moderamen nog weinig gedaan om rechtstreeks druk uit te oefenen op Israël. Als het moderamen zich niet wil aansluiten bij acties van anderen, kan het genoeg doen op eigen initiatief (op basis van de IP-nota).
Bovendien verdienen niet alleen de Palestijnse christenen onze steun, maar héél de onderdrukte Palestijnse bevolking, christenen èn moslims. De Palestijnse christenen zelf, zoals vertegenwoordigd door Sabeel, benadrukken keer op keer hun lotsverbondenenheid met héél het Palestijnse volk.

Kortom, het is mooi dat het moderamen expliciet uitspreekt dat Israël de VN-resoluties en het internationaal recht moet eerbiedigen. Maar wat betekent zo'n verklaring? De PKN kan veel meer druk uitoefenen op Israël; juist dát wil het merendeel van de Palestijnse christenen. Een voorbeeld van zo'n vreedzaam drukmiddel is een boycot van Israëlische producten die gemaakt zijn door bedrijven op de door Israël bezette Westbank. Tot acties als deze wordt opgeroepen door o.a. de Wereldraad van Kerken (in aansluiting bij de door de PKN onderschreven Amman Call). De Wereldraad van Kerken heeft dan ook een veel sterker besef van urgentie dan de PKN kerkleiding.

Op 9 juli 2004 kwam het Internationaal Gerechtshof in Den Haag tot het oordeel dat de door Israël gebouwde muur, die voor een groot deel over Palestijns gebied loopt, in strijd is met het internationaal recht, evenals Israëls bezetting van de Palestijnse gebieden. Het Int. Gerechtshof kwam tot haar oordeel nadat zij door de Algemene Vergadering van de VN op dit punt was gevraagd om een 'advisery opinion'. In tegenstelling tot wat deze benaming doet vermoeden, is de door het Gerechtshof gedane uitspraak niet zomaar een advies dat men naast zich neer kan leggen, maar een bindende uitspraak waaraan alle VN-lidstaten gebonden zijn. Die uitspraak houdt tevens in dat de lidstaten, dus ook Nederland, verplicht zijn alles te doen om een einde te maken aan de Israëlische bezetting en aan de muur voor zover die daarin een rol speelt.

Vijf jaar na dato, op 9 juli jl., werd door United Civilians for Peace (UCP) een Internationaal Symposium georganiseerd in Den Haag over de inhoud en consequenties van de uitspraak van het Int. Gerechtshof. De belangrijkste spreker was Prof. Richard Falk, VN-rapporteur voor de bezette Palestijnse gebieden. In zijn lezing onderstreepte Falk het gewicht van de uitspraak van het Int. Gerechtshof. Ook wees hij erop dat regeringen meer druk moet uitoefenen op Israël om de uitspraak van het Gerechtshof te eerbiedigen. Regeringen zouden hiertoe gedrongen kunnen worden door de publieke opinie, gemobiliseerd door politieke en maatschappelijke organisaties (onder wie dus ook de kerken).

Hier: Foto's van het UCP-symposium en Samenvatting van de uitspraak door het Int. Gerechtshof
En ook: Nieuwe UCP-brochure over de muur

In het kader van haar theologiestudie maakte Annemieke Messelink (Culemborg) in 2008 een reis naar Israël en de Palestijnse Westbank. Ze maakte daar ook kennis met Naim Ateek, Palestijns theoloog en leider van Sabeel. Die reis en kennismaking werden voor haar aanleiding om de eindscriptie van haar master-programma te wijden aan een vergelijking tussen de visie op Israël van Naim Ateek en die van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).
Haar vergelijking resulteert in een aantal kritische opmerkingen bij theologie en beleid van de PKN, waarvan ze ondermeer zegt: "Het theologische hart werd verpand aan een concreet volk in plaats van aan Gods boodschap van liefde en gerechtigheid voor alle volken."

Lees meer: Geboeid door Israël
Hier: de IP-nota (de laatste nota van de PKN over het Israëlisch-Palestijns conflict)

Op verzoek van de redactie van Kerk & Israël Onderweg schreven zowel Henk Vreekamp als ik zelf een artikel over 'Israël en de olijfboom: Romeinen 9-11.' "De resultaten riepen emotie op in de redactie", aldus de redactionele inleiding.

Lees meer: Israël en de Olijfboom

Stichting Een Ander Joods Geluid behoort tot de kerngroep van organisaties die het burgerinitiatief Sloop de Muur ondersteunen. De bedoeling van het burgerinitiatief is om de sloop van de Muur in Israël/Palestina, zoals die door het Internationale Hof van Justitie in 2004 werd geadviseerd, door de Tweede Kamer te laten agenderen. Onderdeel van de procedure is dat het initiatief ondersteund wordt door tenminste 40.000 handtekeningen.
Klik hier om dit initiatief te ondersteunen.

Zolang de muur er nog staat, kunnen we erop schrijven: Send a message (hier tekst)

In het verleden werd voormalig premier Dries van Agt in zijn strijd voor de Palestijnse zaak wel eens gezien als een eenzame Don Quichot. Die beeldvorming is moeilijk vol te houden na een niet mis te verstaan artikel in de Volkskrant, dat is ondertekend door de voormalige ministers Dries van Agt, Frans Andriessen, Laurens Jan Brinkhorst, Hans van den Broek, Hans van Mierlo en Klaas de Vries. Dat een zestal prominente politici met een zo krachtige stellingname naar voren treedt, laat zien dat de meningsvorming in Nederland aan het kantelen is.

Lees meer: Regering, stel nu voorwaarden

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) voelt zich nog steeds 'onopgeefbaar verbonden' met het volk Israël, dus ook met de Joodse vrouw Susan Nathan, die onlangs in Nederland was.

Susan Nathan zegt in een interview: "Ik zeg niet dat de staat [Israël] niet nodig was aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Joden waren nergens welkom, zelfs niet in Nieuw-Zeeland. Wij moesten ergens naartoe! Maar vanaf dag één vernietigde Israël actief elke ethische code die onze religie had, het beste dat wij te bieden hadden." [...] "Wat jullie betreft mogen Joden blijkbaar doen wat ze willen. Jullie voelen je zo schuldig aan de Holocaust, dat jullie ons behandelen als verwende kinderen, die niets fout kunnen doen."

Lees meer: Een staat voor Joden en Palestijnen

Jeruzalem zou bij uitstek de stad moeten zijn waar etnisch onderscheid geen rol meer speelt. Het tegendeel is waar. Al jaren is Israël bezig met een gestage etnische zuivering met als doel er een puur joodse stad van te maken. Via allerlei onrechtmatige bestuurlijke maatregelen en het vernietigen van huizen worden de Palestijnse inwoners uit Jeruzalem verdreven. De VN-organsiatie OCHA (Office for the Coordination of Humanitarian Affairs) heeft hierover een gedetailleerd en schokkend rapport uitgebracht.

Minister Verhagen van buitenlandse zaken wilde onlangs niet naar de antiracismetop van de VN, omdat die zou komen met een eenzijdige anti-Israel verklaring. Hopelijk durft hij wel vanuit Den Haag de etnische politiek van Israël aan de kaak te stellen. Verhagen zou voor € 20,- mee kunnen doen aan 'the longest letter' die geschreven wordt op de door Israël gebouwde afscheidingsmuur (initiatief gesteund door ICCO).

Lees meer: Rapport van OCHA en New York Times
en doe mee met: The longest letter (hier de Nederlandse pagina en de tekst)

Etnische zuivering

Schrijf op de muur

De leiding van de Wereldraad van Kerken is over het Israëlisch-Palestijns conflict altijd heel wat duidelijker geweest dan de PKN. Zo brengt het uitvoerend commitee van de Wereldraad in een recente verklaring naar voren dat de oorlog in Gaza gezien moet worden in het kader van 40 jaar bezetting door Israël:

"What happened in Gaza is not an isolated tragedy. It is to be seen in the context of the illegal occupation of Palestinian territory that began in 1967. In the case of Gaza the last three years have seen siege and collective punishment harden into a stringent 18-month blockade. Without an end to the occupation, the cycle of violence continues." 

Hoezeer de PKN in verlegenheid is over het Israëlisch-Palestijns conflict blijkt uit het feit dat daarover vorig vorig jaar een krachteloze nota is aangenomen nadat het moderamen eerder al accoord was gegaan met een veel krachtiger document van de Wereldraad, de zgn. Amman Call.

Lees meer: Statement on the Gaza war

"In PKN-kring zou men het eigen moreel kompas aan een kritische blik moeten onderwerpen. Leidt die verbondenheid [met Israël] niet al te vaak tot een blinde vlek voor onrecht in het Midden-Oosten?", aldus Erik Ader oud-ambassadeur in Noorwegen en zaakgelastigde in Beiroet (in Trouw).

Bij deze opmerking moest ik denken aan de brief die het moderamen van de PKN onlangs verstuurde aan leiders van de Palestijnse christenen. Daarin wordt gezegd "Allen [politieke leiders wereldwijd] faalden en de meerderheid van de bevolking in onze landen liet dat gebeuren" zonder de vraag te beantwoorden in welk opzicht wij als kerk zèlf hebben gefaald. De kerk zou de laatste moeten zijn om zo algemeen over 'falen' te spreken, zonder de eigen zonde te benoemen:
Zestig jaar lang hebben we de staat Israël bijna kritiekloos gesteund op basis van een onbijbelse theologie. Zestig jaar lang hadden we weinig of geen oog voor de Palestijnen. En in de laatse nota, de zgn. IP-nota, worden de Nakba en onze mede-verantwoordelijkheid daarvoor nog steeds niet openlijk erkend.

Ook wordt in de PKN-brief het éne beslissende punt verzwegen waar alles om draait: "de belangrijkste reden en de grondoorzaak van de permanente crisissituatie is dat Israël geen behoefte heeft om uit te leggen waarom ze de Palestijnse gebieden nog steeds bezet, ondanks bijvoorbeeld VN-Veiligheidsraad resolutie 242 (1967) en het Advies van het Internationaal Gerechtshof (2004) die terugtrekking van Israël eisen." (Aldus Heikelien Verrijn Stuart en anderen in Trouw). Zo wordt ook het 'falen' van de PKN onverstoorbaar voortgezet, terwijl ik zo graag zou zien dat 'mijn' kerk gelovige moed zou verzamelen om de vragen van recht en gerechtigheid recht in de ogen te zien, hoe confronterend dat voor onszelf ook kan zijn.

Lees meer: CDA, luister eens naar Van Agt en Van den Broek en Spreek Israël aan