Van 11 t/m 19 november bezoek ik De zevende Internationale Sabeel Conferentie. Het thema is: 'Tijd om te gedenken, tijd voor de waarheid: De Nakba, herinnering, werkelijkheid en daaraan voorbij.'

Het is een reizende conferentie, eerst in Nazareth, daarna in Jeruzalem, met veel excursies naar plaatsen die herinneren aan de Nakba: 'de ramp' die de Palestijnen overkwam door de oprichting en uitbouw van de staat Israël in 1948 en daarna.

Sabeel organiseert om de twee jaar zo'n internationale conferentie. Zie mijn verslag met inleidende informatie en veel foto's van De zesde Internationale Sabeel Conferentie in 2006.

 

Woensdag 19 november 2008 (Jeruzalem)
Slotdag

Op de slotdag van de Sabeel-conferentie was oud-premier Dries van Agt één van drie interrnationaal bekende sprekers. Hij sprak over de rol van Amerika, Obama, Europa en over die van hem zelf: dat hij pas heel laat oog had gekregen voor de situatie en geschiedenis van de Palestijnen.

Hij vertelde zijn verhaal met de voor hem karakteristieke welsprekendheid. De conferentiegangers en met name de Palestijnse deelnemers waren heel gelukkig met deze bijzonder support vanuit Nederland.

Volgende week zal ik op deze site een uitgebreide fotoreportage van de Sabeelconferentie plaatsen.


Dinsdag 18 november 2008 (Jeruzalem)
Dries en Makram

Buiten het conferentieprogramma om bracht Dries van Agt vandaag een bezoek aan Bethlehem, met Meta Floor en mij als begeleiders. Er was een progranma georganiseerd door Toine van Teeffelen die daar woont en werkt.

Eerst beleefden we de passage van het grote checkpoint Gilo om Bethlehem binnen te kunnen komen.

Foto rechts: Dries van Agt door één van de poorten
van Checkpoint Gilo bij Bethlehem

Vervolgens een ontmoeting met Dr. Jad Isaac van ARIJ die Van Agt informeerde over de voortgaande annexatie van Palestijns land door Israël. Aansluitend maakten we onder Isaac's leiding een rondrit door en rondom Bethlehem. Overal zie je de muur en hoe land van Bethlehem en het naburige Bet Jalla wordt geannexeerd door Israël.

Een voorbeeld: De al maar groeiende Joodse nederzetting Gilo ligt naast Bethlehem op de berg Har Gilo (ook wel Mount Everest genoemd). De Israëli's proberen daar alle Palestijnen weg te krijgen. Er is één familie, met drie huizen en een hotel-restaurant, die weigert te vertrekken. De eigenaar van het hotel-restaurant, Makram El-Arja, kreeg 25 miljoen dollar aangeboden door de Israëli's, een duizelingwekkend aanbod dat hij afwees. Momenteel verbouwt hij zelfs zijn hotel, zodat hij meer toeristen kan ontvangen en zijn positie kan versterken. Intussen weet hij diep vanbinnen: 'Ik zal het een keer verliezen.'

Foto: Dries van Agt, Toine van Teeffelen en Makram El Arja; op de achtergrond de muur die land annexeert en Palestijnen opsluit.


 

 

 

 

 

Foto: De verbouwing van het Everest Hotel
van Makram El-Arja op Mount Everest.

 

Foto: Uitzicht vanaf Mount Everest over Bethlehem en Bet Jalla.
Duidelijk zichtbaar is de muur die rond en door Bethlehem kronkelt.


Verder bezochten we het Sumud Peacehouse, en kregen we een hartelijk welkom van zang en dans door Palestijnse vrouwen met de afscheidingsmuur als decor.
Tenslotte een ontmoeting met Claire en haar man Johnny. Hun huis wordt van drie kanten ingesloten door de muur.


Morgen de laatste conferentiedag; morgenmiddag naar huis.


Maandag 17 november 2008 (Jeruzalem)
Fier

Israël probeert de Palestijnse bevolking van Gaza en de West Bank steeds meer in een ijzeren greep te krijgen. Dat bleek overduidelijk uit de powerpoint-presentatie van Allegra Pacheco van OCHA, een VN-organisatie. De muur, checkpoints, wegblokkades, wegen alleen voor Joden en buitenlanders, etc. Op allerlei manieren wordt het leven van de Palestijnen verstikt en lamgelegd.

Wat kun je als Palestijn dan nog doen met je onmacht? Hiernaast twee foto's van een wachttoren en de muur zoals Israël die om en door Bethlehem heeft gebouwd. Deze foto's heb ik vanmiddag genomen vanuit kamp Aida, één van de vluchtelingenwijken van Bethlehem.

Op deze plaats (van de foto's) beklom vanmorgen een Palestijnse jongen van 14 jaar de muur en wist het voor elkaar te krijgen daarop een Palestijnse vlag te plaatsen. Hij was heel trots. Maar even later werd hij gearresteerd door Israëlische militairen en zal nu voor ca. twee jaar de gevangenis in gaan.
"Dom van zo'n jongen om zulke risico's te nemen", zo denken wij misschien. Maar wat moet je doen, als 14-jarige jongen, met de kracht van je verontwaardiging?

Op een heel andere manier zagen we vanavond diezelfde veerkracht en fierheid in het culturele programma: zinderende arabische dansen van een groep jonge mensen.

 

Vanmiddag is oud-premier Dries van Agt gearriveerd. Gelukkig is hij door de Israëlische autoriteiten het land binnengelaten. Woensdag a.s. houdt hij een toespraak op de slotdag van de conferentie.


Zondag 16 november 2008 (Jeruzalem)
Naar de kerk


Zingen bij de beamer


Lunch bij fam. Qubti

Vandaag was de laatste dag in Nazareth. Eerst gingen we, verdeeld in kleine groepjes, naar de morgendienst in één van de kerken van Nazareth. Daarna werden we thuis ontvangen bij een gezin voor de lunch.
Ik ging naar de kerk bij de Baptisten, een eenvoudige dienst in een schoollokaal. Veel zingen, bidden en een goede preek.
Tijdens de heerlijke lunch bij fam. Qubti ontstond er discussie over de lezing van Rashid Khalidi (vorige avond). Sommige Palestijnen vonden die wel erg zelfkritisch, ander vonden dat juist goed.

's Middags reisden we in drie bussen naar Jeruzalem, waar het tweede deel van de conferentie gehouden wordt. Vanavond werden we in Jeruzalem welkom geheten door kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders tijdens een vesper in St. George, de Anglicaanse kerk (waartoe Naïm Ateek behoort).

   
   


Vesper in St. George


Zaterdag 15 november 2008 (Nazareth)
Geweldloos

 

 

 

Naïm Ateek hield vandaag een inspirerende lezing over hoe de Palestijnen hebben geprobeerd de Nakba geestelijk en theologisch te verwerken. Is God partijdig, dat hij Israël succes geeft ten koste van de Palestijnen? Kun je het Oude Testament nog wel lezen als Israëli's net zoals Jozua het land met geweld veroveren? "Jezus Christus is het centrum van ons geloof en onze theologie", aldus Ateek; "Hij is het criterium voor onze uilteg van de bijbel."

Ateek's lezing was tevens de introductie van zijn nieuwe boek: A Palestinian Christian Cry for Reconciliation. Dit boek lijkt me van groot belang voor de discussie in Nederland, en ook in onze eigen PKN kunnen we er veel van leren. Ik hoop daarom dat het spoedig vertaald zal worden.

Een tweede indrukwekkende lezing was die van de internationaal bekende historicus Prof. Rashid Khalidi, zelf ook Palestijn. Met nadruk bracht hij naar voren dat er een einde moet komen aan de politieke verdeeldheid van de Palestijnen, én dat er gekozen moet worden voor consequent geweldloze politiek. Dat laatste niet alleen om morele redenen (geweld tegen burgers is nooit te rechtvaardigen), maar ook om de beeldvorming van de Israëli's niet in de kaart te spelen, alsof vooral zij de slachtoffers zijn.

 

Links een foto van Meta Floor, medewerker van Kerkinactie bij Sabeel Jeruzalem. Vaak zie je haar ín de hotel-lobby achter deze laptop, net als de vele andere stafleden en vrijwillligers hard aan het werk voor het welslagen van deze conferentie.

Vanavond een culturele avond. Maar wat is cultuur . . . mooie muziek, maar ook het verhaal van Josef Ben-Eliezer: hij moest vluchten voor de Nazi's, overleefde de holocaust, werd soldaat in het Israëlische leger, deed mee aan de verdrijving van de Palestijnen en zag toen dezelfde beelden als uit zijn jeugd . . .

Lees meer: My search


Vrijdag 14 november 2008 (Nazareth)
99 Luftballons

 


Vandaag was zo'n dag die je niet snel vergeet. Verdeeld in drieën maakte groep een busreis langs plaatsen waar in 1948 de Palestijnse bevolking verdreven werd en veel van hun dorpen verwoest.
De oprichting van de staat Israël ging gepaard met de verwoesting van ca. 530 Palestijnse dorpen. De bevolking werd verdreven of sloeg op de vlucht uit angst voor moordpartijen, die ook werkelijk plaatsvonden. Van veel van die dorpen vind je niet meer terug dan wat puin tussen bomen en cactussen.

We gingen eerst naar Tiberias. In 1948 woonden daar 6000 Joden en 5000 Palestijnen. De laatsten werden allemaal verdreven. Hun kerken en moskeeën staan er nog, verwaarloosd, soms niet meer dan een ruïne, want hun mensen zijn er niet meer.

Op één van de moskeeën zijn alleen de koepels opvallend netjes geschilderd, met daarop de titel van een bekende anti-oorlog popsong: 99 Luftballons van Nina Hagen. Het gaat over gevechtsvliegtuigen die door een generaal de lucht worden ingestuurd om 99 balonnen neer te schieten.

Vervolgens reisden we naar het dorp Semah, nu een nieuw Joods dorp. Behalve de ruïnes van het vroegere treinstation is van het Palestijnse Semah niets meer terug te vinden.

Op de volgende plaats waar vroeger een Palestijnse dorp was (Kawkab Al-Hawa), vonden we niet meer dan wat stenen tussen bomen en cactussen (foto links).

Tenslotte reisden we naar Beit Shean, vroeger Palestijns (Beisan) nu volledig Joods. Het is de geboorteplaats van Naïm Ateek, de leider van Sabeel. Samen met een broer en twee zussen vertelde Ateek over de verschrikkingen van mei 1948: hoe hun gezin met de hele bevolking werd samengedreven op het dorpsplein, om vervolgens te worden weggejaagd of gedeporteerd, de christenen naar Nazareth, de moslims naar Jordanië.

Pas na tien jaar, op de onafhankelijksheidsdag van Israël, mocht fam. Ateek een bezoek brengen aan hun vroegere woonplaats en zochten ze hun oude huis op. "Dit is jullie huis niet", zeiden de nieuwe Joodse bewoners, "het is nu van ons". Inmiddels bestaat het huis niet meer; er staat nu een bankgebouw.


Donderdag 13 november 2008 (Nazareth)
Jood, Palestijn en Israëli

Vandaag moest er flink gewerkt worden: een groot aantal korte lezingen met steeds veel en soms spannende discussie. Omdat we de eerste dagen in Nazareth zijn, een stad binnen de staat Israël, ging het vooral over de positie van de Palestijnen in Israël. Hoewel ze officieel Israëlisch staatsburger zijn en daaraan allerlei rechten ontlenen, hebben ze in de praktijk ernstig te lijden onder racisme en apartheidspolitiek.

Naim Ateek, leider van Sabeel

Naim Ateek, leider van Sabeel

Veel voorbeelden van die apartheidspolitiek werden genoemd in een bevlogen verhaal van Abir Kopty, een jonge Palestijnse vrouw die eergisteren gekozen is in de gemeenteraad van Nazareth. Ze vertelde dat, hoewel de Palestijnen ca. 23% van de Israëlische bevolking uitmaken, de Palestijnse dorpen en steden maar 3% van het overheidsgeld krijgen dat bestemd is voor de lokale overheden. Ook krijgen ze veel minder water toebedeeld, of moeten daar extra voor betalen. Er zijn nog veel meer voorbeelden, ook van racistische wetten, op grond waarvan je Israël moeilijk een echte democratie kunt noemen.

Abir Kopty, gemeenteraadslid in Nazareth

Abir Kopty, gemeenteraadslid in Nazareth

's Middags was rabbi Arik Ascherman één van de sprekers. Hij is directeur van Rabbis for Human Rights, een organisatie van Joodse rabbijnen die opkomen voor de Palestijnen. De lezing van Ascherman riep veel kritische en soms emotionele reacties op, omdat ook zijn ideeën, hoewel die In Israël gezien worden als radicaal links, voor de Palestijnen nog zeer kwetsend zijn, - met name zijn opvatting dat het bestaan van Israël is gebaseerd is op historische rechten (het recht van dit 'homeland'), ook al is de stichting van staat helaas ten koste gegaan van de Palestijnen en hun rechten.

Rabbi Arik Ascherman, directeur van Rabbis for Human Rights


Woensdag 12 november 2008 (Nazareth)
'Dat is mijn dorp'

Vanmorgen nam ik eerst deel aan een internationale stafvergadering van de Sabeel-leiding met vertegenwoordigers van de diverse Sabeel-afdelingen in het buitenland. Daar werd o.a. besproken dat Sabeel een keerpunt lijkt te naderen: Er is steeds meer aandacht voor de situatie van de Palestijnen, met als gevolg dat ook het werk van de Sabeel-medewerkers sterk groeit. Dat veroorzaakt een reeks van problemen: er is meer staf en kantoorruimte nodig en dus ook (veel) meer geld.

Vanmiddag was het zover: de officiële opening van de conferentie met een kerkdienst in de Basiliek van de Annunciatie. Indrukwekkend, alleen al door het aantal van ca. 300 conferentiegangers uit meer dan 30 landen.

Daarna was er een receptie, waar een groot deel van de vredesloper te zien was. Die bestaat uit ruim 2000 met de hand gemaakte textiel-vierkanten met allerlei vredessymbolen daarop. Het merendeel is gemaakt in Nederland, o.a. op scholen. Onder elk van die afbeeldingen is door Palestijnse vrouwen uit vluchtelingkampen de naam geborduuurd van één van vele Palestijnse dorpen die bij de stichting van de staat Israël door Israëli's verwoest zijn.
Op de receptie kwam een oude arabische man naar me toe, wees naar één van die namen en zei: "Dat is mijn dorp, waar ik vroeger gewoond heb." Hij vroeg me of hij bij de naam van zijn verwoeste dorp {Mjaidel) op de foto mocht (zie rechts), - een indirecte vraag om erkenning van alles wat hem overkomen was.

 


Dinsdag 11 november (Nazareth)
Van Culemborg naar Nazareth


Een deel van de Nederlandse conferentiegangers

 

Om 4.00 's ochtends van huis, 's avonds om 19.00 uur in Nazareth. Op het vliegveld in Tel Aviv werd het even spannend, toen mijn Indonesische vriend Agus Setiawidi, die met mij vanuit Nederland was meegereisd, uitvoerig werd ondervraagd bij de paspoortcontrole. Twee jaar geleden had Agus al eens vanuit Jakarta geprobeerd een visum te krijgen voor de Sabeelconferentie 2006, maar Israël weigerde mee te werken. Omdat Agus nu weer in Nederland studeert, probeerde hij het via het Israëlische consulaat in Den Haag.Op het allerlaatste moment kreeg hij een visum voor de standaard-termijn van drie maanden.
Aan het eind van de ondervraging vandaag werd hij wel binnengelaten, maar zonder te vragen hoe lang hij wilde blijven werd zijn visum ingekort tot 10 dagen (zie rechts), gelukkig net lang genoeg om de hele conferentie mee te maken.